Το μπουζούκι είναι ένα από τα αναντικατάστατα όργανα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής και ανήκει στα μακρύλαιμα έγχορδα. Αποτελεί ένα από τα βασικά όργανα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Είναι ένα κράμα κιθάρας και μπαγλαμά, γι' αυτό και δεν πρόκειται για ιδιαίτερα «ισορροπημένο» όργανο. Ο συνδυασμός κιθάρας και μπαγλαμά φαίνεται στο μπράτσο, στις χορδές του μπαγλαμά και στη διάταξη των τάστων της κιθάρας. Λέγεται ότι το όνομα προήλθε από παραφθορά της λέξης «μπαγλαμάς», καθώς δημιουργήθηκε ένα νέο όργανο, και με τον καιρό επικράτησε στην ελληνική προφορά ως «μπουζούκι». Με το αχλαδόσχημο σκάφος και τον μακρύ λαιμό του, το μπουζούκι προέρχεται από την ίδια οικογένεια με τον μπαγλαμά, το κοπούζ και το ούτι. Είναι ζωντανό όργανο της ρεμπέτικης μουσικής παράδοσης
Δομικά, το μπουζούκι μοιάζει με τα τουρκικά έγχορδα της ίδιας οικογένειας. Το μπουζούκι συναντάται και στην ιρλανδική παράδοση. Το καπάκι του, συνήθως διακοσμημένο με ένθετα από φίλντισι, παίζεται με πένα. Το μπουζούκι, που οι Ιρλανδοί εντάσσουν τα τελευταία χρόνια συχνά στην παραδοσιακή τους μουσική, ήταν αρχικά τρίχορδο (6 χορδές). Ωστόσο οι μουσικοί προτιμούν γενικά το τετράχορδο μπουζούκι με 8 χορδές (κούρδισμα C-F-A-D). Στην Ιρλανδία το μπουζούκι κουρδιζόταν G-D-A-E ή G-D-A-D. Το ιρλανδικό μπουζούκι έχει πλέον επίπεδη πλάτη, παρόμοια με το octave mandola. Η διαφορά ανάμεσα στο octave mandola και στο μπουζούκι είναι ότι το μπουζούκι έχει μεγαλύτερο μήκος χορδής. Το μεγάλο μήκος μπορεί να δυσκολέψει τα δαχτυλίσματα, ενώ επηρεάζει και τον ήχο, καθώς οι χορδές είναι λεπτότερες.
Με το αχλαδόσχημο σκάφος και τον μακρύ λαιμό του, το μπουζούκι προέρχεται από την ίδια οικογένεια με τον μπαγλαμά, το κοπούζ και το ούτι. Είναι ζωντανό όργανο της ρεμπέτικης μουσικής παράδοσης. Το μπουζούκι συναντάται και στην ιρλανδική παράδοση. Το καπάκι του, συνήθως διακοσμημένο με ένθετα από φίλντισι, παίζεται με πένα.
Οι ανατολίτικες ρίζες του είναι εκείνες που έφεραν το μπουζούκι στην Ελλάδα και εξασφάλισαν την εξέλιξή του. Το μπουζούκι ανήκει στην οικογένεια του λαούτου, αλλά αποτελεί ξεχωριστό μέλος της. Το ελληνικό μπουζούκι ήταν από τον πρώτο του σχεδιασμό τρίχορδο, με κούρδισμα D-A-D. Αργότερα εμφανίστηκε το τετράχορδο μπουζούκι, δίνοντας νέα διάσταση στη μουσική.
Στα αρχαία χρόνια το όργανο ονομαζόταν πανδούρα και είχε στρογγυλό σκάφος. Ο μεγαλύτερος λόγος για τον οποίο το μπουζούκι κερδίζει τον κόσμο είναι ότι, παρότι οι δυνατότητές του φαίνονται περιορισμένες, η μουσική που βγαίνει από αυτό είναι μοναδική και δεν εξαντλείται ποτέ. Η ιστορία του πηγαίνει ακόμη πιο πίσω από τη Μέση Ανατολή και την Ασία, στα χρόνια της Ελένης.
Όσο για τη νεότερη περίοδο, το όνομα «μπουζούκι» ανάγεται στην τουρκική λέξη για το «σπασμένο». Δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι το μπουζούκι είναι στενός συγγενής του τουρκικού σάζι και του ασιατικού ταμπούρ. Το έφεραν στην Ελλάδα οι πρόσφυγες που ήρθαν από τη Μικρά Ασία στις αρχές του 1900.
Σήμερα το μπουζούκι παίζεται με πένα. Παλαιότερα όμως χρησιμοποιούνταν και ξύλο κερασιάς ή φτερό ως πένα. Από τους διαφορετικούς τρόπους χρήσης της πένας προέκυψαν και μοναδικές ηχητικές εμπειρίες.
Τύποι μπουζουκιού
Το μπουζούκι είναι ένα από τα βασικά όργανα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Είναι ένα κράμα κιθάρας και μπάσου, γι' αυτό και δεν πρόκειται για ιδιαίτερα «ισορροπημένο» όργανο. Ο συνδυασμός κιθάρας και μπαγλαμά φαίνεται στο μπράτσο, στις χορδές του μπαγλαμά και στη διάταξη των τάστων της κιθάρας.
Η ιστορία του μπουζουκιού δεν είναι πολύ παλιά. Οι ρεμπέτες που ήρθαν με την ανταλλαγή των πληθυσμών έφεραν μαζί τους όργανα όπως ο μπαγλαμάς, το ούτι και το βιολί· με τον καιρό ο μπαγλαμάς άλλαξε σχήμα και προέκυψε ένα νέο όργανο, συγγενικό με το μαντολίνο και την κιθάρα. Το μπουζούκι, που παλαιότερα ήταν τρίχορδο, έγινε τετράχορδο με την προσθήκη δύο χορδών. Καθώς η ελληνική μουσική γινόταν όλο και πιο δημοφιλής, το μπουζούκι έγινε γνωστό και αγαπητό στο κοινό.
Οι τύποι του μπουζουκιού είναι οι εξής:
Μπορούμε να χωρίσουμε το μπουζούκι σε τρεις τύπους:
- Το ελληνικό μπουζούκι χωρίζεται σε τρίχορδο ρεμπέτικο μπουζούκι (6 χορδές) και τετράχορδο λαϊκό μπουζούκι (8 χορδές).
- Η μορφολογία του μπουζουκιού που χρησιμοποιείται συχνά και στην ιρλανδική μουσική διαφέρει αρκετά από τα υπόλοιπα. Το ιρλανδικό μπουζούκι έχει τέσσερα ζεύγη χορδών και επίπεδη πλάτη.
Το σημαντικότερο ζήτημα στα μαθήματα μπουζουκιού είναι να βγει ο χαρακτηριστικός ήχος του οργάνου. Το κράτημα της πένας και η θέση του καρπού παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή του ήχου που θέλουμε. Η ποιότητα και η μάρκα των χορδών, καθώς και η συχνή αλλαγή τους, επηρεάζουν επίσης σημαντικά τον ήχο του μπουζουκιού.
Χαιρόμαστε που σας δίνουμε την ευκαιρία να γνωρίσετε μοντέλα αυτής της πλούσιας μουσικής παράδοσης, φτιαγμένα από υλικά κορυφαίας ποιότητας, που αντανακλούν τον πολιτισμό μέσα στον οποίο γεννήθηκαν.