Ο όρος handpan αναφέρεται σε μια ομάδα οργάνων που αποτελούν υποκατηγορία της οικογένειας των steelpan. Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν αρκετοί κατασκευαστές και μάρκες handpan, χάρη στο παγκόσμιο ενδιαφέρον για το Hang, το όργανο που ανέπτυξε η εταιρεία PANArt. Το Hang εμπνεύστηκε από τις φυσικές ιδιότητες του steelpan του Τρινιντάντ, του ινδικού ghatam, του ταϊλανδέζικου γκονγκ και του ινδονησιακού gamelan, σηματοδοτώντας σημαντικό σταθμό στην εξέλιξη του handpan ως μουσικού οργάνου.
Η βασική δομή ενός handpan αποτελείται από δύο μεταλλικά ημικελύφη κολλημένα μεταξύ τους, με ένα κεντρικό ηχητικό πεδίο (το Ding) που περιβάλλεται από έναν κύκλο τουλάχιστον επτά ηχητικών πεδίων στην πάνω πλευρά, και ένα άνοιγμα (το Gu) στο κάτω μέρος. Οι διαφορές ανάμεσα στους κατασκευαστές αφορούν τα υλικά, τις διαδικασίες παραγωγής, τη διαμόρφωση των ηχητικών πεδίων και τις μεθόδους κουρδίσματος.
Σήμερα, εκατοντάδες κατασκευαστές handpan σε όλο τον κόσμο προσφέρουν όργανα που διαφέρουν σημαντικά σε υλικό, τεχνική, σχήμα, ήχο και ποιότητα. Αυτή η ποικιλομορφία θεωρείται γενικά θετική εξέλιξη για τη μουσική κοινότητα.
Τα handpan παράγουν έναν αιθέριο, υπνωτικό ήχο που καθηλώνει τον ακροατή. Κάθε όργανο είναι κουρδισμένο σε συγκεκριμένη κλίμακα, όπως μείζονα, ελάσσονα ή αρμονική ελάσσονα. Επειδή μέσα σε μια κλίμακα δεν υπάρχουν «λάθος» νότες, δεν χρειάζεται να γνωρίζετε θεωρία της μουσικής για να δημιουργήσετε όμορφη μουσική. Έτσι μπορείτε να αυτοσχεδιάζετε ελεύθερα, καθοδηγούμενοι από το συναίσθημα και τη διαίσθηση. Πολλοί χρησιμοποιούν το handpan για προσωπικό διαλογισμό, ηχοθεραπεία ή σε πιο κλασικές ομαδικές εμφανίσεις.
Το handpan ξεχωρίζει από τα άλλα όργανα με τη μοναδική του δομή, τόσο στο σχήμα όσο και στον ήχο. Καθώς το εξερευνάτε, θα διαπιστώσετε πόσο εύκολα βγαίνουν ευχάριστοι ήχοι, ακόμη και με ελάχιστη τεχνική. Είναι φτιαγμένο για να παίζεται διαισθητικά, με το αυτί και το συναίσθημα, χωρίς αυστηρούς κανόνες ή τυπικές μεθόδους. Καθώς το handpan έχει σχετικά σύντομη ιστορία, παραμένει ανοιχτό σε νέες ερμηνείες και ενθαρρύνει την προσωπική δημιουργικότητα και τον πειραματισμό. Με τον καιρό, ο μουσικός αναπτύσσει τη δική του μουσική γλώσσα και δημιουργεί όμορφες συνθέσεις μέσα από απλούς αυτοσχεδιασμούς.
Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να λάβετε υπόψη είναι το κούρδισμα και οι βασικές νότες του οργάνου. Το handpan κουρδίζεται συνηθέστερα σε ρε ελάσσονα, αλλά διατίθεται και σε άλλες τονικότητες. Ένα τυπικό handpan μπορεί να παράγει έως 12 διαφορετικές νότες, διατεταγμένες από τη χαμηλότερη, που βρίσκεται πιο κοντά στον μουσικό, μέχρι την ψηλότερη, που συνήθως βρίσκεται πιο μακριά.
Τέλος, είναι σημαντικό να προσέχετε την εργονομία όταν παίζετε, ώστε να αποφύγετε ενοχλήσεις ή τραυματισμούς που με τον καιρό θα επηρέαζαν αρνητικά την τεχνική και την ποιότητα του ήχου σας.