Μοναδικά τουρκικά όργανα: τουρκικό νέι, ζουρνάς, καβάλι και μέι
Ένας από τους πολυτιμότερους θησαυρούς του τουρκικού πολιτισμού είναι η τουρκική μουσική. Εμπνευσμένα από τον πολιτισμικό πλούτο της περιοχής, τα όργανα της τουρκικής παραδοσιακής μουσικής ξεχωρίζουν από εκείνα άλλων χωρών.
Τουρκικό Νέι
Το τουρκικό νέι, ένα από τα πιο γνωστά τουρκικά πνευστά, κατασκευάζεται από καλάμι. Έχει επτά τρύπες, έξι μπροστά και μία πίσω. Χρησιμοποιείται ειδικό καλάμι με κιτρινωπό κόμπο. Στον πρώτο και τον τελευταίο κόμπο του νέι που ετοιμάζεται έτσι τοποθετούνται δακτύλιοι, τα λεγόμενα parazvana. Οι δακτύλιοι αυτοί είναι από χρυσό, ασήμι ή ορείχαλκο. Η έκτασή του πλησιάζει τις τρεις οκτάβες. Η λέξη “Nây” σημαίνει “καλάμι” στα περσικά. Με τον καιρό το “Nây” έγινε “Ney”. Το νέι, με ρίζες στην αρχαιότητα, προτιμάται και στη θρησκευτική μουσική του τουρκικού πολιτισμού.
Αυτός που παίζει νέι ονομάζεται ΝΕΪΖΕΝ.
Ζουρνάς
Ο ζουρνάς, με ιστορία εκατοντάδων ετών, είναι ένα από τα σημαντικότερα πνευστά της Ανατολίας. Είναι το πιο δυνατό σε ένταση από τα τουρκικά πνευστά και ξεχωρίζει ακριβώς για τη διαπεραστική του φωνή. Γι' αυτό παίζεται συχνά μαζί με νταούλια. Παιζόταν σε σημαντικές μέρες, όπως τα γαμήλια γλέντια, ενώ συνόδευε και τους αρχαίους Τούρκους στους πολέμους, κατέχοντας σπουδαία θέση στις μπάντες των μεχτέρ.
Ο ζουρνάς κατασκευάζεται συνήθως από ξύλο δαμασκηνιάς, καρυδιάς, ιτιάς ή μουριάς. Έχει συνολικά οκτώ τρύπες, επτά μπροστά και μία πίσω. Λόγω της δυνατής του έντασης συνοδεύεται συχνά από τύμπανα. Το μήκος του κυμαίνεται από 30 έως 56 εκατοστά. Ο ζουρνάς, που θεωρείται ότι μετρά τρεις χιλιάδες χρόνια ιστορίας, χρησιμοποιείται στη μουσική σχεδόν κάθε περιοχής της χώρας.
Χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθός του.
1. Καμπά ζουρνάς 2. Μεσαίος ζουρνάς 3. Τζουρά (Ζιλ) ζουρνάς
Καβάλι
Είναι ένα από τα πρώτα πνευστά της ανθρωπότητας. Το όργανο, που σε διάφορες πηγές κατατάσσεται στα "όργανα του στόματος", είναι γνωστό από την εποχή των τουρκικών πολιτισμών της Κεντρικής Ασίας. Υπάρχουν δύο τύποι: με γλωσσίδι και χωρίς. Η λέξη Kaval προέρχεται από το Kov, που σημαίνει κοίλος. Η έκτασή του είναι 2,5 οκτάβες. Ανήκει στην ομάδα των ξύλινων πνευστών. Έχει οκτώ τρύπες, επτά στην μπροστινή και μία στην πίσω επιφάνεια.
Μέι
Αποτελείται από ένα καλαμένιο γλωσσίδι προσαρμοσμένο σε ένα σώμα, από το οποίο φυσά ο μουσικός. Το σώμα έχει οκτώ τρύπες, επτά μπροστά και μία πίσω. Το μέι, που χρησιμοποιείται κυρίως στις ανατολικές περιοχές της Τουρκίας, κατασκευάζεται σε διάφορα μεγέθη. Συνήθως φτιάχνεται από ξύλο γαύρου, δαμασκηνιάς, καρυδιάς κ.ά. Επειδή ο ήχος του είναι χαμηλής έντασης, παίζεται κυρίως σε κλειστούς χώρους και σε μικρές συναντήσεις.
Κλαρίνο σε Σολ
Το κλαρίνο σε σολ είναι κλαρίνο σχεδιασμένο με βάση το σύστημα κλειδιών Albert. Το κλαρίνο, που στην Τουρκία επικράτησε ως “klarnet”, κατάφερε να πάρει θέση ανάμεσα στα βασικά όργανα της τουρκικής μουσικής, καθώς αποδίδει καλύτερα τον ήχο της· είναι το πιο διαδεδομένο κλαρίνο στην Τουρκία. Το κλαρίνο σε σολ, που χρησιμοποιείται κυρίως σε μελωδική και στολισμένη μουσική, προτιμάται συχνά και στην ανατολίτικη και αραβική μουσική.
Το κλαρίνο είναι ξύλινο πνευστό, κατασκευασμένο από σκληρό και ανθεκτικό ξύλο, συνήθως έβενο. Διατίθεται επίσης σε εβονίτη, ένα είδος σκληρού καουτσούκ, καθώς και σε μέταλλο.
Ο κατάλογός μας περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία τουρκικών πνευστών στις κατηγορίες Τουρκικό Νέι, Ζουρνάς, Μέι, Καβάλι και Κλαρίνο σε Σολ. Κάθε ένα από αυτά τα όργανα έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και γι' αυτό παίζει διαφορετικό ρόλο στην τουρκική μουσική. Το τουρκικό νέι έχει απαλή χροιά και καταπραϋντικό ήχο, συνδέεται στενά με τη μουσική των Μεβλεβήδων και παίζεται και στην κλασική μουσική. Το μέι είναι ένα κοντό όμποε με σκούρο ήχο, που παραδοσιακά παίζεται στη βορειοανατολική Τουρκία. Ο ζουρνάς, πνευστό με διπλό γλωσσίδι και πολύ φωτεινό ήχο, συνοδεύεται κυρίως από τουρκικά τύμπανα στους χορούς της νοτιοανατολικής Ανατολίας. Ενδιαφέρον έχει και το κλαρίνο σε σολ, καθώς είναι κουρδισμένο μια μικρή τρίτη χαμηλότερα από το κλαρίνο σε σι ύφεση. Όσο για το καβάλι, πρόκειται για φλάουτο που φυσιέται από το χείλος και χρησιμοποιείται από τους βοσκούς.
Όλα τα τουρκικά πνευστά του καταστήματός μας είναι χειροποίητα, φτιαγμένα από έμπειρους τεχνίτες. Επισκεφθείτε μας στην Κωνσταντινούπολη ή δείτε τον κατάλογό μας μέσα από την ιστοσελίδα. Πιστεύουμε πως θα βρείτε εδώ το πιο κατάλληλο τουρκικό πνευστό για εσάς, στην καλύτερη τιμή.
Κοινά χαρακτηριστικά των τουρκικών πνευστών
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ξύλινων πνευστών, που διαφέρουν σε σχήμα, υλικό και μέγεθος. Κοινό τους στοιχείο είναι ότι ο ήχος παράγεται από τη δόνηση κάποιου στοιχείου πέρα από τα χείλη. Και τα φλάουτα που παίζουν οι περισσότεροι στο σχολείο ανήκουν στα ξύλινα πνευστά. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό που τα ξεχωρίζει από άλλα όργανα είναι ότι αλλάζουν τονικό ύψος κλείνοντας τις τρύπες τους. Αρχικά, όπως στη φλογέρα, η τρύπα σφραγιζόταν απευθείας με το δάχτυλο. Με την εξέλιξη των οργάνων έγινε δυνατή η χρήση “κλειδιών”, όπως στα φλάουτα και τα σαξόφωνα, ώστε να κλείνουν οι τρύπες και να παίζονται μεγαλύτερα διαστήματα.
Σε ορισμένα ξύλινα πνευστά ο ήχος παράγεται με τη βοήθεια γλωσσιδίων. Τα όργανα αυτά λέγονται και όργανα με γλωσσίδι. Σε κάποια από αυτά χρησιμοποιούνται διπλά γλωσσίδια, που δονούνται το ένα απέναντι στο άλλο· ονομάζονται όργανα με διπλό γλωσσίδι. Το νέι και το μέι είναι παραδείγματα πνευστών με απλό γλωσσίδι, ενώ το όμποε πνευστού με διπλό γλωσσίδι. Τα πνευστά αποτελούνται από ένα κοίλο, κυλινδρικό σώμα. Όταν ο μουσικός φυσά από το επιστόμιο, ο ήχος παράγεται από τη δόνηση της στήλης αέρα μέσα στο σώμα.