سازهای زهی ایرانی

در میان سازهای زهی ایرانی، سازهایی با شهرت جهانی دیده می‌شود؛ سنتور و سه‌تار نمونه‌های برجسته آن هستند.

سنتور یکی از سازهای سنتی شناخته‌شده است که با مضراب‌های کوچک نواخته می‌شود. سنتور هم به‌تنهایی و هم همراه سازهای دیگر نواخته می‌شود و شباهتش به قانون زبانزد است.

سه‌تار عضوی از خانواده ساز است. ۲۷ پرده متحرک دارد (در یک روایت، ۲۵ بست). سه‌تار که خاستگاهی ایرانی دارد، پیش از گسترش اسلام نیز به‌وفور کاربرد داشت. برای دسته از چوب، برای سیم‌ها از فلز و برای تزیینات از استخوان استفاده می‌شود.

در ساخت تار که از سه بخش تشکیل شده، سه گونه چوب به کار می‌رود. معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود. تار چهار گونه دارد: تار تک‌نوازی به طول ۸۶ تا ۸۹ سانتی‌متر، تار ارکستری به طول ۸۳ تا ۸۶ سانتی‌متر، تار دانشجویی به طول ۷۲ تا ۷۶ سانتی‌متر و جورا تار.

به دلیل وزن زیاد، تاری که باید روی زانو نواخته می‌شد، سبک‌تر شد تا بتوان آن را روی سینه نواخت. تار ایرانی پنج سیم دارد.

سازهای زهی ایرانی نقشی اساسی در آفرینش صدای خاص، خوش‌آهنگ و غنی موسیقی ایرانی دارند. در مجموعه ما گستره وسیعی از این سازها مانند سنتور، سه‌تار، تار، تنبور، دوتار و شورانگیز یافت می‌شود.

به جز سنتور که سازی مضرابی از خانواده سنتورهای چکشی است، دیگر سازهای نام‌برده از گونه عودهای دسته‌بلند هستند. سه‌تار در موسیقی کلاسیک ایرانی کاربرد دارد. تار همان گستره صوتی سه‌تار را دارد و در موسیقی محلی شرق ایران به کار می‌رود. شورانگیز نیز دیرتر از تار و سه‌تار ساخته شده و صفحه آن ترکیبی از چوب و پوست است.

صدای این ساز از سه‌تار قوی‌تر و از تار ملایم‌تر است. در مجموعه ما این سازهای کمیاب را می‌یابید که همگی دست‌ساز و ساخته سازگرانی هستند که بر کار خود مسلط‌اند. برای انتخاب ساز مورد نظرتان به فروشگاه یا وب‌سایت ما سر بزنید. به احتمال زیاد ساز زهی ایرانی مناسب خود را با بهترین ارزش اینجا پیدا خواهید کرد.

تنبور سازی است با هفت سیم که چهار سیم آن زرد و سه سیم از فولاد است. گاهی هشت سیم هم دارد؛ امروزه بیشتر نمونه‌های هشت‌سیم ساخته می‌شود. مضراب تنبور از لاک لاک‌پشت تهیه می‌شود. هر دو سر این مضراب که میله‌ای سخت است، به کار می‌رود، اما دو سر را اندکی متفاوت می‌سازند تا طنین‌های گوناگون به دست آید. مضراب که با انگشت شست، اشاره و میانی دست راست گرفته می‌شود، نه با سطح پهن بلکه با لبه باریک عمودی بر سیم می‌نشیند. همین ضربه صدای ساز را پر می‌کند. هیچ ساز دیگری مضرابش به این شیوه گرفته نمی‌شود.