Buzuki, çağdaş Yunan müziğinin vazgeçilmez çalgılarından biridir ve uzun saplı bir enstrümandır. Buzuki, çağdaş Yunan müziğinin temel çalgılarındandır. Gitar ile bağlamanın bir karışımıdır; bu yüzden çok dengeli bir çalgı sayılmaz. Gitar-bağlama karışımında klavye yapısı, bağlama telleri ve gitar perde düzeni bir arada bulunur. Bağlamadan bozularak yeni bir çalgı yaratıldığı için adına “bozuk” dendiği, zamanla bu sözcüğün Yunanca söylenişiyle “buzuki” adına dönüştüğü söylenir. Yumurta biçimli gövdesi ve uzun sapıyla buzuki; bağlama, kopuz ve udla aynı aileden gelir. Rebetiko müzik kültürünün yaşayan çalgılarından biridir.
Yapı olarak buzukiyi Türk sazlarına benzetebiliriz. Buzuki İrlanda folklorunda da karşımıza çıkar. Ön yüzü genellikle sedef kakmalarla süslenen buzuki, mesin ya da pena ile çalınır. İrlandalıların son dönemde geleneksel müziklerinde sıkça kullandığı buzuki, başlangıçta 6 telliydi. Ancak müzisyenler genellikle 8 telli buzukiyi (CFAD akordu) tercih eder. İrlanda'da buzuki GDAE ya da GDAD olarak akort edilirdi. Buzuki artık oktav mandolaya benzer biçimde düz sırtlıdır. Oktav mandola ile buzuki arasındaki fark, buzukinin daha uzun bir tel boyuna sahip olmasıdır. Uzun tel boyu parmak düzeninde zorluk yaratabilir; ayrıca teller daha ince olduğu için ses de bu uzunluktan doğrudan etkilenir.
Yumurta biçimli gövdesi ve uzun sapıyla buzuki; bağlama, kopuz ve udla aynı aileden gelir. Rebetiko müzik kültürünün yaşayan çalgılarından biridir. Buzuki İrlanda folklorunda da karşımıza çıkar. Ön yüzü genellikle sedef kakmalarla süslenen buzuki, mesin ya da pena ile çalınır.
Buzukiyi Yunanistan'a taşıyan ve gelişmesini sağlayan, onun Türk kökenleridir. Buzuki lavta ailesindendir; ancak bu ailenin farklı bir üyesidir. Yunan buzukisi ilk tasarlandığı günden itibaren 6 telliydi ve D-A-D olarak akort ediliyordu. Ardından müziğe farklı bir boyut kazandıran 8 telli buzuki ortaya çıktı.
Eski çağlarda buzukinin adı Pandoura'ydı ve bu çalgının yuvarlak bir teknesi vardı. İnsanların buzukiye ilgi duymasının en büyük nedeni, perdelerinin sınırlı olmasına karşın ortaya çıkan müziğin eşsiz ve bitip tükenmez olmasıdır! Buzukinin tarihi, Helen dönemine uzanan Orta Doğu ve Asya geçmişinden bile daha eskiye dayanır.
Yakın dönemden bugüne baktığımızda, buzuki adını Türkçe “bozuk” sözcüğünden alır. Buzukinin Türk sazı ve Asya tanburuyla yakın akraba olduğunu söylemek yanlış olmaz. Buzukiyi tanıtanlar, 1900'lerin başında Anadolu ve Türkiye'den Yunanistan'a göç eden göçmenlerdir.
Bugün buzuki müzisyenler tarafından pena ile çalınıyor. Ancak geçmişte kiraz ağacı ya da kartal tüyünden yapılmış penalar kullanılmıştır. Farklı biçimlerde kullanılan penalarla eşsiz buzuki tınıları da ortaya çıkmıştır!
Buzuki Türleri
Buzuki, çağdaş Yunan müziğinin temel çalgılarından biridir. Gitar ile basın bir karışımıdır; bu yüzden çok dengeli bir çalgı sayılmaz. Gitar-bağlama karışımında klavye yapısı, bağlama telleri ve gitar klavye düzeni bir arada bulunur.
Buzukinin tarihi çok eski değildir. Mübadeleyle Türkiye'den göç eden rebetler yanlarında bağlama, ud ve keman gibi çalgılar götürdüler; zamanla bağlama biçim değiştirdi ve mandolin ile gitara benzeyen yeni bir çalgı ortaya çıktı. Önceden 6 telli olan buzuki, zamanla iki telin eklenmesiyle 8 telli oldu. Yunan müziği popülerleşirken buzuki de halk tarafından tanındı ve sevildi.
Buzuki türleri şöyledir:
Buzukiyi üç türe ayırabiliriz:
- Yunan buzukisi, 6 telli rebetiko buzukisi ve 8 telli laiko buzukisi olarak ikiye ayrılır.
- İrlanda müziğinde de sıkça kullanılan buzukinin yapısı diğerlerinden oldukça farklıdır. İrlanda buzukisinin dört çift teli ve düz bir sırtı vardır.
Buzuki derslerinde en önemli konu, buzukiye özgü o sesi elde edebilmektir. Penanın tutuluşu ve bileğin duruşu, istenen sesin çıkarılmasında büyük rol oynar. Tellerin kalitesi, markası ve düzenli olarak değiştirilmesi de buzuki sesini etkileyen önemli etkenlerdir.
En kaliteli malzemelerden üretilen ve ait olduğu kültürü yansıtan bu zengin kültürel birikimin modellerini sizinle buluşturmaktan mutluluk duyuyoruz.